İçeriğe geç
Anasayfa » İletken ve Yalıtkanlarda Yük Dağılımı

İletken ve Yalıtkanlarda Yük Dağılımı

Maddelerin ayırt edici özelliklerinden biri olan iletkenlik özelliği, maddelerin elektrik iletimi ile ilgili bir kavramdır. Maddeler bu özelliklerine göre iletken ve yalıtkan şeklinde sınıflandırılmaktadır.

Atomda çekirdeğe yakın yörüngelerdeki elektronlar atoma sıkı bağlıyken dış yörüngelerdeki elektronlar daha zayıf bağlıdır.

Metal atomlarının son yörüngelerindeki elektronlar ise çekirdeğe serbest denecek kadar zayıfça bağlıdır. Bu elektronlar dış etki ile bir atomdan diğer atoma hareket edebilir ve madde içinde serbestçe ilerleyebilir. Bir tek elektronun hareketi, Coulomb kuvvetinin etkisiyle diğer elektronların da hareket etmesine ve zincirleme bir ilerlemeye neden olur. Bu şekilde enerjinin bir elektrondan diğerine aktarılması ile elektrik akımı meydana gelir. Madde içerisinde serbestçe hareket edebilen bu elektronlara serbest elektron adı verilmektedir.

İçerisinde çok sayıda serbest elektron barındıran maddelere iletken denir. İletkenlere bakır, altın, gümüş, alüminyum gibi metaller örnek olarak verilebilir. İçerisinde çok az sayıda serbest elektron bulunduran ya da hiç bulundurmayan maddelere ise yalıtkan adı verilir.

Yalıtkandaki atomların elektronları çekirdeğe sıkıca bağlıdır, yükler yalıtkan üzerinde kolayca hareket edemez. Bu nedenle yalıtkan maddelerde yükler, yalıtkan üzerinde ilerleyemez ancak bölgesel elektriklenme gözlenir. Yalıtkanlara örnek olarak plastik, tahta, cam ve kauçuk verilebilir.

İletken maddelerde yükler birbirlerinden uzak olacak biçimde yerleşir. Bu nedenle içi boş iletken bir küre yüklenecek olursa net
yük, küre yüzeyine düzgün bir şekilde dağılır. İletken kürenin iç kısmında elektrik yükü bulunmaz.

İletken, nötr içi boş kürenin elektrikle yüklenmesi